PR sohasida ishlash — bu ko’plab noma’lumlar: qaysi axborot sabablari OAV ni qiziqtiradi, brendning kommunikatsiyasi auditoriyaga qanday ta’sir qiladi, influenser o’z sharhida brendni qanday kontekstda tilga oladi… Hamma joyda va bir vaqtning o’zida bo’lish, hammasini bilish kerak — va imkon qadar hammadan avval.
Kimdir uchun noaniqlik — dahshatli tush, PR mutaxassisi uchun esa — kundalik voqelik. Bunday muhitda samarali ishlash uchun tayanish mumkin bo’lgan ma’lumotlar zarur. Ushbu maqolada PR mutaxassislarining o’z ishlarida ijtimoiy media va OAV tahlilidan qanday foydalanishi, xotirjamlikni saqlash va natija ko’rsatish haqida so’z yuritamiz. Ushbu qo’llanmada Tutu, Energon va Flowwow kompaniyalaridan PR bo’yicha ekspertlar o’z tajribalari bilan o’rtoqlashdi.
1-maslahat: axborot maydoni monitoringidan kompleks foydalaning
Kommunikatsiya mutaxassislari minglab manbalar bilan ishlaydi — OAV dagi eslatishlar, ijtimoiy tarmoqlardagi xabarlar, Telegram kanallari, sharh saytlaridagi baholar va boshqalar. Barcha bu manbalarni bitta monitoring va tahlil tizimida, masalan, Brand Analytics’da birlashtirish — bu asosdir. Avtomatlashtirilgan yechim ommaviy maydonda nafaqat kompaniyaning to’g’ridan-to’g’ri nomini, balki u bilan bog’liq mavzularni, mahsulotlarni, top-menejerlar ismlarini, raqobatchilarni va asosiy sohaviy trendlarni ham kuzatish imkonini beradi. Siz brend atrofidagi axborot maydonining to’liq tasvirini olasiz. Avtomatlashtirilgan monitoring bo’lmasa, PR mutaxassisi ko’r-ko’rona ishlaydi va faqat tasodifan ko’z oldiga kelib qolgan xavf hamda muammolarga munosabat bildiradi.
Axborot maydoni monitoringi mavzu yaratishdan boshlanadi. Buning uchun ijtimoiy media va OAV dagi eslatishlarni yig’ish uchun kalit so’zlarni belgilash kerak. Vazifaga qarab, bu faqat brend, muayyan mahsulot yoki butun soha bo’yicha mavzu bo’lishi mumkin.
Monitoring mavzusi ishga tushirilgach, eslatishlar to’plangach, PR mutaxassisi allaqachon to’plangan ma’lumotlar bilan ishlashi mumkin: brendning ommaviy maydondagi mavjudligini tahlil qilish, hisobotlar tayyorlash. Brand Analytics’da buning uchun zarur vositalar mavjud:
- Xabar tasmasi ustidagi umumiy hisobot indekslari — xabarlar, mualliflar, sodiqlik, jalb etilganlik va boshqa ko’rsatkichlar bo’yicha brendning kommunikatsiya samaradorligini baholash uchun bir nazar yetarli;
- Xabar tasmasi — brend haqidagi xabarlar mazmunini tezkor ko’rib chiqish uchun;
- Filtr paneli — ma’lumotlar bo’limlari yaratish va chuqur tahlil o’tkazish uchun;
- Hisobotlar paneli — zarur tahliliy xulosalarga o’tish uchun.
Har kuni o’nlab axborot sabablarini, turli OAV da bir vaqtning o’zida chiqayotgan yuzlab maqolalarni kuzatayotganda, tahlil tizimini ochgach qaysi tugmani bosish kerakligini aniq bilish muhim — uni tushunarsiz dizayndagi vkladkalar ichida qidirib o’tirasizmi. Masalan, Brand Analytics’da hisobot tayyorlash uchun «eksport» tugmasini bosish kifoya. Bu tugma yaxshi ko’rinadi.
Natali Tuygunova PR-strateg, Tutu kompaniyasining sobiq PR-loyihalar rahbari
2-maslahat: brend axborot maydonidagi muhim voqealar haqida bildirishnomalar sozlang
PR-menejerlar uchun, ayniqsa asosiy nashrlardagi chiqishlar haqida, birinchilardan bo’lib xabardor bo’lish muhim. Kompaniyangiz haqida 24/7 hamma narsani bilish jismonan mumkin emas, lekin siz o’rningizda ishlaydigan aqlli bildirishnomalar sozlash mumkin. Siz monitoring tasmasiga bog’lanmaysiz va yangi chiqishlar haqida, masalan, pochta yoki Telegram orqali bildirishnomalar olishingiz mumkin. Bildirishnomalar funksiyasi brend obro’sini nazorat qilish vazifalari uchun ayniqsa muhim ahamiyat kasb etadi.
Yangi chiqishlar haqida ogohlantirishlar
Masalan, bizga tier1 OAV dagi har bir nashr haqida bilish muhim. Buning uchun Top-OAV bilan shaxsiy filtr yaratamiz. Uni o’ng filtrlar panelida tugma orqali tezda belgilash mumkin.
Ochilgan filtrlar menyusida Top-OAV va qiziqtiruvchi mamlakatlarni tanlaymiz.
Keyin sozlamalar yuqori menyusidagi «Bildirishnomalar» tugmasi orqali yangi bildirishnoma yaratamiz. Masalan, biz top OAV dagi istalgan chiqishlar haqida bilmoqchimiz. Ogohlantirishlar keladigan pochta manzilini ko’rsatamiz yoki Telegram ulaymiz. OAV dagi istalgan xabarlarga qo’shimcha ravishda, shaxsiy filtr sozlamalarida faqat salbiy tonallikdagi nashrlar haqida ogohlantirishlar ham belgilash mumkin.
LiveDune’da ham, Tutu’da ham PR rahbari sifatida chatbotlar funksiyasidan foydalandim. Masalan, Tutu’da yangi nashrlar haqida ogohlantirishlar uchun bir nechta chatbot bor edi. U yerga yetakchi OAV da hozir qaysi axborot sabablarining chiqayotganini bilish qiziq va muhim bo’lgan hamma odamlarni qo’shdik. Bu qulay — alohida chatlar kerak emas va umumiy chatni havolalar bilan ifloslantirmaysiz. Qaysi eslatish va qaysi OAV da chiqqanini barcha manfaatdor xodimlar darhol ko’radi, chunki u darhol botga tushadi.
Brand Analytics ilovasida ham axborot maydonidagi barcha voqealarni qo’l ostida saqlash, eslatishlar tasmasini tezda ko’rib chiqish va hatto alohida xabarlar bilan ishlash mumkin.
Obro’ga xavflar haqida ogohlantirishlar
Ko’pchilik obro’ «yong’inlari» kichik uchqundan boshlanadi — ijtimoiy tarmoqdagi norozilik posti, blogerning salbiy izohi yoki OAV dagi provokatsion nashrdan. Ijtimoiy media va OAV tahlilga tayanish PR mutaxassislariga obro’ inqirozlariga to’liq qurollangan holda duch kelishga yordam beradi.
Obro’ga tahdidlarni paydo bo’lish bosqichida kuzatib borish uchun Brand Analytics’da ogohlantirishlar sozlang. Buni OAV dagi yangi chiqishlar haqidagi bildirishnomalar kabi qilish mumkin — yuqori menyu tugmasi orqali. Masalan, quyidagi skrinshottda biz ijtimoiy mediadagi brendning salbiy eslatishlar portlashi haqida ogohlantirishlar sozladik.
Shuningdek, obro’ni nazorat qilish uchun boshqa triggerlardan ham foydalanish mumkin:
- Yuqori iqtibos indeksiga ega OAV dagi nashrlar — boshqa maydonlar ko’p qayta nashr qiladigan media;
- Xabarlar sonining keskin o’zgarishi — odatda soatiga 100 xabar bo’lsa, 150 ta olindi;
- Tanlangan mualliflarning nashrlar — brendning elchilari yoki, aksincha, tanqidchilar, sohangizdagi muhim ekspertlar va hokazo;
- Xabar ostidagi ko’p izohlar — axborot sababi faol muhokama qilinmoqda.
Biz Brand Analytics bilan har kuni va tizimli ishlaymiz, bu brendimiz atrofidagi haqiqiy manzarani ko’rish imkonini beradi — qo’llab-quvvatlash yoki media orqali bizga yetib kelguncha biror shovqinli narsani kutib o’tirmaymiz. Monitoring, eslatishlar dinamikasi va tonallikning avtomatik razmetka kabi asosiy funksiyalar vaziyat haqida umumiy tasavvur beradi, lekin biz uchun asosiy afzalliklardan biri — teglar bilan ishlash bo’lib, bu ORM, PR va qo’llab-quvvatlash jamoalariga kuchlarini birlashtirish va otработka uchun eng mos strategiyani tanlashga imkon beradi.
Bu, masalan, firibgarlar holatida muhim. Ular doimo yangi sxemalar o’ylab topadi va bizning vazifamiz — ularning faolligining birinchi belgilarini sezish. Brand Analytics ijtimoiy tarmoqlardagi g’alati iboralarni, «Flowwow menejeri»dan bir xil turdagi xabarlarni va messenjerlarda hamda ijtimoiy tarmoqlarda shikoyatlarning portlashini aniqlashga yordam beradi. Bunday eslatishlar o’sa boshlaganda, jamoamiz tezkor munosabat bildiradi: foydalanuvchilarni ogohlantiradi, moderatsiyani kuchaytiradi, soxta akkauntlarni qidiradi va bloklaydi. Buning natijasida biz ko’pincha aldash urinishlarini ular ommaviy muammoga aylanishidan oldin to’xtatishga ulguramiz.
Anastasiya Dalmatova Flowwow gul va sovg’alar marketpleysi PR biznes yo’nalishi rahbari
3-maslahat: hisobotlarni avtomatlаshtiring
PR mutaxassisi axborot maydonida nima sodir bo’layotganini bilishi muhim bo’libgina qolmay, unga jamoaga va manfaatdor tomonlarga o’z ishining natijalarini, masalan, OAV dagi asosiy chiqishlarni yetkazib berish ham juda muhim. Buning uchun Brand Analytics tizimida sizga kerakli ma’lumotlar bilan chiroyli hisobotning avtomatik yuborilishini sozlash mumkin — faqat tier1 dagi chiqishlar yoki barcha nashrlar, sarlavhalar yoki xabarlar matnlari, muayyan mavzudagi materiallar, faqat ijobiy eslatishlar va boshqa ko’p narsa.
Belgilangan davriylik bilan OAV dagi chiqishlar haqida avtomatik hisobotlar
Muhim nashrlar bilan dayjestning avtomatik tarqatilishini Top-OAV bo’yicha shaxsiy filtr yordamida yaratish mumkin. Masalan, kun, hafta, oy uchun. Bunday hisobotni jamoa a’zolari, rahbar, kompaniya egalari, hamkorlar va boshqa manfaatdor shaxslar olishi mumkin. Buning uchun sozlamalar yuqori menyusidagi «Obuna» tugmasi orqali hisobotga obuna yaratamiz.
Hisobot yuborish davriyligini va manzilini belgilaymiz. Keyin fayl formatini tanlaymiz. Bizning misolimizda dayjestni Word formatida olishni tanladik. Hafta davomida top-OAV da chiqqan barcha nashrlarni olish uchun avval ogohlantirishlar uchun yaratgan shaxsiy filtrni ko’rsatamiz.
Hisobotga obuna sozlamalarida unga kiritilajak ma’lumotlar tarkibini boshqarish mumkin. Masalan, muayyan samaradorlik ko’rsatkichlari, syujetlar to’plami, sarlavhalar yoki hatto xabarlar matnlari va boshqa ko’p narsa.
Shunga o’xshash tarzda faqat OAV da emas, balki ijtimoiy mediada ham berilgan parametrlar bo’yicha yangi eslatishlar olishga obuna sozlash mumkin. Har bir monitoring mavzusi uchun xabarlar yoki hisobotlarga o’z obunalarini belgilash, yuborish davriyligini, formatini va ma’lumotlar tarkibini ko’rsatish mumkin.
Ma’lumotlarning kerakli bo’limlarini chiroyli hisobot ko’rinishida eksport qilish
Ko’pincha PR mutaxassisi oldida ish natijalarini ko’rgazmali taqdim etish vazifasi turadi: media faolligini, auditoriya qamrovini, matbuotdagi chiqishlar sonini ko’rsatish, eng rezonansliroq materiallarni (ham ijobiy, ham tanqidiy) ajratib ko’rsatish, shuningdek brend yoki kompaniya eslatilgan barcha OAV ni sanab o’tish. Bunday sharh tayyorlash ko’p soatlik qo’lda yig’ish va ma’lumotlarni tizimlashtirish talab qilishi mumkin, lekin Brand Analytics tizimida hisobot yaratish bir necha daqiqani oladi.
Buning uchun yetarli:
- Tahlil davrini belgilash — hafta, oy yoki sizga kerakli istalgan davr.
- Yakuniy hujjatning afzal formatini tanlash — PDF, Excel yoki DOCX.
- Sozlamalarda zarur bo’limlarni belgilash: syujetlar, tonallik, manbalar, ommabop nashrlar reytingi va boshqalar.
Tayyor batafsil hisobotni rahbariyatga yuborish yoki taqdimotga kiritish mumkin.
Bir necha daqiqada OAV va ijtimoiy media bo’yicha hisobot — Multieksport yordamida
Shuningdek, Brand Analytics tizimida bir necha marta bosib kompleks hisobot ham tayyorlash mumkin — Multieksport yordamida. Bu funksiya bir fayl hisobotda bir vaqtning o’zida OAV va ijtimoiy mediadagi eslatishlar bo’yicha yoki bir necha monitoring mavzulari bo’yicha eksport qilish imkonini beradi.
Multieksport foydali bo’ladi, agar, masalan, bir necha brendning ommaviy maydondagi mavjudligini kuzatsangiz, o’zingizni raqobatchilar bilan solishtirmoqchi bo’lsangiz va hokazo. Olingan hujjat tanlangan mavzular bo’yicha ma’lumotlar bo’limlari to’plami ko’rinishida bo’ladi. Mavzular va ma’lumotlar tarkibi sozlanadi.
4-maslahat: kontekstga sho’ng’ing va axborot sabablarini generatsiya qiling
Kuchli PR faqat katta budjetlarga emas, balki axborot maydonida qiziqarli mavzularni topa bilish mahoratiga ham asoslanadi. Brand Analytics hamkorliklar va tadqiqotlar uchun g’oyalar generatsiyasida ajralmas yordamchiga aylanadi.
Brand Analytics faqat jiddiy hodisalarda emas, balki kundalik muhokamalarni tahlil qilishda ham foydali. Ijtimoiy tarmoqlardagi brend eslatishlarida ko’p qiziqarli va kulgili narsalarni topish mumkin. Masalan, biz odamlar ko’pincha bizning nomimizni adashtirishini aniqladik: «flufvuf», «vauflaw», «flaumyau». Aynan shu kuzatuv bizni aprel tantanali hazilga — ilovani yuklash ekranini «Flaumyau» nomi bilan yaratishga ilhomlantirdi. Bu g’oya muvaffaqiyatli bo’ldi, chunki u auditoriyaning haqiqiy qiziqishiga asoslangan edi.
Va, albatta, biz raqobatchilarning media manzarasini muntazam tahlil qilamiz. E-commerce’da yangiliklar xarakteriga e’tibor berish muhim: qaysi mavzular muhokama cho’qqilarini uyg’otadi, qayerda obro’ xavflari paydo bo’ladi, qaysi syujetlar davriy takrorlanadi.
Kontekstni chuqur tushunish, situativ axborot sabablarini, keyinchalik OAV da chiqishlarga mo’ljallangan viral mavzularni izlash uchun Brand Analytics tizimida sohaviy monitoring mavzulari yaratish va keyin muntazam tahlil qilish mumkin — bitta mavzuda ijtimoiy mediadagi nafaqat brendning, balki raqobatchilarning, shuningdek umuman sohaning yoki tovar kategoriyasining eslatishlari ham birlashtiriladi. Axborot sabablariga g’oyalarni ijtimoiy media syujetlari, WOM (birinchi shaxs fikrlari) tahlili va muhokama mavzulari taklif qilishi mumkin.
Masalan, ijtimoiy tarmoqlarda makaron muhokamalarida ba’zi xaridorlar ularning asosini bolalar bilan mayda motorikani rivojlantiruvchi o’yinlar uchun ishlatishini aniqlash mumkin. Bunday, ko’rinishidan, maishiy sabab, kamida brendning o’z kanallarida nashr uchun g’oya bo’lishi mumkin.
Brand Analytics’dagi katta sohaviy mavzular federal OAV uchun har doim qiziqarli bo’lgan eksklyuziv jamoatchilik fikri tadqiqotlari o’tkazish uchun ma’lumotlar manbaiga aylanishi mumkin.
Biz Brand Analytics yordamida axborot maydonini har kuni va tizimli kuzatib boramiz: nafaqat B2B va B2C segmentlaridagi asosiy SMARTWATT va DELTA brendlarimiz bilan ishlaymiz, balki raqobatchilar faolligini va sohamizdagi umumiy kun tartibini ham tahlil qilamiz. Bu bizga yaxlit manzaraga ega bo’lish, trendlarni tushunish, xavflar va imkoniyatlarni ko’rish imkonini beradi.
Bu yondashuvning samaradorligiga yorqin misol — yaqinda tez sur’at bilan kuchayib ketgan texnologik nosozlik mavzusi bilan bog’liq vaziyat. Tizim axborot maydonida bu mavzuga qiziqishning oshishini qayd etdi. Jamoamizning tezkor tahlili va munosabati tufayli axborot talabining cho’qqisi momentida ekspert pozitsiyasini tayyorlab nashr eta oldik.
Ishlash jarayonida biz ko’p vositalardan foydalanamiz, bu esa bozordagi voqealarning to’liq manzarasini olish imkonini beradi. Bu safar ham shunday bo’ldi. Brand Analytics’dagi umumiy mavzularda auditoriya tashvishi aniqlandi, hech kim qaysi texnikani bu nosozlik «qoplaganini» bilmasdi. Alohida Telegram kanallarida umumiy noaniq iboralar topildi.
O’z tajriba va ekspertizamizga tayangan holda prognoz va bir necha material, shuningdek izohlar tayyorladik. Bir qismi mustaqil ravishda pitching qilindi, bir qismi Pressfeed’dagi muayyan so’rovlar bo’yicha ketdi. Situativ sababga tezkor munosabat va mavzudagi ekspertiza bir necha o’nlab sifatli eslatishlarni Lenta, Rossiyskaya Gazeta va boshqa asosiy federal va sohaviy OAV da olishga yordam berdi.
Tatyana Sokolova Energon PR menejeri
5-maslahat: axborot sababining tarqalishini kuzating
Zamonaviy PR real vaqt rejimida axborot maydoni monitoringisiz kechirmaydi. Bunday yondashuv nafaqat PR-kampaniyaning samaradorligini ob’ektiv baholash, balki uning borishiga ta’sir qilish imkonini ham beradi.
Axborot sabablarini tahlil qilish quyidagilarga yordam beradi:
- initsializatsiya qilingan nashrni aynan qaysi OAV va blogerlar qo’lga olganini tushunish;
- axborot sababingizni qanday kontekstda talqin qilganini;
- PR-kampaniyalarni o’zaro solishtirish;
- axborot sababi maqsadli auditoriya ongiga yetib bordimi va muhim muhokamani uyg’otdimi, baholash;
- axborot maydonida asosiy xabarlarni yetkazish va mustahkamlash muvaffaqiyatli bo’ldimi, kuzatish.
Axborot sabablarining real vaqt rejimida tarqalishini tahlil qilish uchun Brand Analytics’da syujetlar mavjud. Bu vositani PR-kampaniyani ham OAV da, ham ijtimoiy mediada baholash uchun ishlatish mumkin.
Brand Analytics’da axborot maydonida bir mavzuga bag’ishlangan 3 va undan ortiq xabar paydo bo’lganda syujet shakllanadi. Bunday har bir syujet uchun neyrotarmoq muhokamaning asosiy mohiyatini aks ettiruvchi aniq va mazmunli sarlavha generatsiya qiladi. Axborot sabablarining tarqalishini avtomatlashtirilgan tahlil qilish xuddi shu nomdagi Brand Analytics hisobotida o’tkazish qulay. Qo’shimcha sozlamalar kerak emas — chap hisobotlar panelida tugma orqali hisobotga kirish yetarli.
Brand Analytics syujetlarining axborot sabablarining tarqalishini kuzatish uchun afzalligi shundaki, mavzuga qiziqishni nafaqat OAV tahririyatlari, balki real vaqt rejimida so’nggi foydalanuvchilar tomonidan ham ko’rish mumkin — ijtimoiy media syujetlari yordamida. Batafsil tahlil uchun har bir syujetga kirish mumkin:
- axborot sababining samaradorligini bir nazar bilan baholash — xabarlar soni, jalb etilganlik, ko’rishlar, auditoriya bo’yicha;
- syujetingizni qo’llab-quvvatlagan influenserlarni aniqlash;
- syujetning xabar tasmasini to’liq ko’rish.
Brand Analytics OAV syujetlari o’z navbatida axborot sababining media qamrovi va ta’sirini tezda baholashga yordam beradi — nashrlar soni, OAV mavjudligi, iqtibos, auditoriya ko’rsatkichlari yordamida.
O’tgan yili biz Tutu’da Rossiyada qaysi shaharlar eng ko’p baliqchilik bo’yicha hisoblanishiga oid katta tadqiqot chiqardik. Top-5 ga mening tug’ilgan shahrim Astraxan kirdi. Kontekst uchun: men ko’p yillar Astraxanda media bilan shug’ullandim va mahalliy ma’muriyat meni yaxshi taniydi. Biz press-reliz chiqardik, axborot sababini jurnalistlarga pitching qildik. Yotdim, kechasi yarimda tushimda Astraxan viloyati gubernatori menga juda qattiq qarab: «Natasha, tushunmadim, sen Tutu’da tadqiqot qilding-da, lekin Astraxan baliqchi shaharlarda yo’q-ku?» deydi.
Hammasi terga botib uyg’ondim va birinchi narsa — ko’rpachada yotgan noutbukka qo’l uzatdim. Yaxshiyamki, brauzer darhol Brand Analytics bo’lgan vkladkada ochildi, syujetlarga kirdim va hammasi yaxshi ekanini ko’rdim. Astraxan top’da va Tutu’ning mustaqil tadqiqoti ma’lumotlariga ko’ra baliq ovlash uchun eng yaxshi shahar deb tan olingan. Xalos bo’ldim va Brand Analytics asab hujayralarini saqlashini angladim. Sochingizni yulib o’tirishning, tezda biror narsa google qilishning hojati yo’q — tizimga kirish, hisobotni ochish, syujet bo’yicha ma’lumotlarni filtrlash yetarli — va hammasi yaxshi ekaniga ishonch hosil qilasiz.
PR uchun tahlil: eslab qolish keraklar
Brand Analytics’ning qulay interfeysi orqali OAV va ijtimoiy media ma’lumotlari PR ishini yanada bashoratli, o’lchovli va kamroq tashvishli qilishga yordam beradi. Brand Analytics’ning bu vositalari noaniqlik darajasini pasaytiradi va kommunikatsiyalarda sizga tayanch beradi:
- Bildirishnomalar — brend axborot maydonidagi barcha muhim voqealardan boshqalardan avvalroq xabardor bo’lish, obro’ni nazorat qilish va barmoqni pulsda ushlab turish uchun;
- Obunalar — asosiy hisobotlarni avtomatlаshtirish, shuningdek hamkasblar bilan muvaffaqiyatlarni ulashish uchun;
- Hisobotlar va eksportlar — ish natijalarini tushunarli va chiroyli ko’rinishda taqdim etish uchun;
- Multieksport — OAV va ijtimoiy mediadagi mavjudlik haqida atigi bir necha daqiqada kompleks hisobot yig’ish uchun;
- Sohaviy monitoring mavzulari — OAV dagi chiqishlar uchun g’oyalar topish, raqobatchilar va soha ustidan nazorat qilish uchun;
- Syujetlar, Brand Analytics ilovasi — axborot sabablarining tarqalishini real vaqt rejimida kuzatish uchun.
